ตรัสรู้

โปรดสหายพระยสะ

เมื่อพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าแสดงธรรมโปรดยสะกุลบุตรจนสำเร็จเป็นพระอรหันต์แล้ว สหายของพระยสะที่ยังเป็นคฤหัสถ์อีก ๔  คน ซึ่งล้วนเป็นบุตรเศรษฐีในแว่นแคว้นเมืองพาราณสีมีนามว่า วิมล  สุพาหุ

...

เผยแผ่พระศาสนาและโปรดภัททวัคคีย์

ครั้นพระบรมศาสดาทรงเห็นว่า บัดนี้ควรแก่การประกาศเผยแผ่พระศาสนาจึงให้พุทธสาวกทั้ง ๖๐ องค์เที่ยวจาริกเผยแผ่พระธรรม อนุเคราะห์แก่ประชุมชน แต่มิให้ไปทางเดียวกัน  ๒  องค์

...

ทรงโปรดชฎิล ๓ พี่น้อง

เมื่อพระบรมศาสดาเสด็จพุทธดำเนินสู่ตำบลอุรุเวลาเสนานิคม แขวงกรุงราชคฤห์ พระพุทธองค์ทรงช่วยอนุเคราะห์ให้ชฎิล คือ นักบวชผู้มุ่นผมให้เป็นมวยสูงแบบชฎา

...

พระเจ้าพิมพิสารทรงถวายพระเวฬุวันมหาวิหารเป็นวัดแรกในพระพุทธศาสนา

ในครั้งนั้นพระเจ้าพิมพิสารได้กราบทูลถึงการที่พระองค์สมพระราชประสงค์ ๕ ประการ ดังความปรารถนาของพระเจ้าพิมพิสาร

...

พระเจ้าอชาตศัตรู ผู้กระทำปิตุฆาตต่อพระเจ้าพิมพิสาร



พระเจ้าอชาตศัตรูพระราชโอรสของพระเจ้าพิมพิสาร  กษัตริย์แคว้นมคธ  ซึ่งประสูติแต่พระนางเจ้าเวเทหิเอกอัครมเหสี(พระราชธิดาของพระเจ้ามหาโกศลกษัตริย์แคว้นโกศล  (พระบิดาของพระเจ้าปเสนทิ) 

...

นางอุตตราและนางสิริมา

ในกรุงราชคฤห์นั้น  มี นางสิริมา เป็นหญิงนครโสเภณีชั้นสูงแทนมารดา นางเป็นน้องสาวของหมอชีวกโกมารภัจจ์ ซึ่งต่อมาได้เป็นแพทย์ประจำพระองค์ของพระบรมศาสดา

...

ทรงพิจารณาอสุภะนางสิริมาหญิงงามเมือง

ต่อมาไม่นานเมื่อนางสิริมาถึงแก่กรรมด้วยโรคปัจจุบัน กล่าวคือเวลาเช้ายังลุกขึ้นใส่บาตรพระ ๘ รูป ที่มารับบาตร ณ เรือนของนางได้ แต่พอเวลาเย็นก็ถึงแก่กรรม

...

ทรงโปรดพญาชมพูบดี

ในกาลนั้นพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า เสด็จประทับ ณ พระเวฬุวันมหาวิหาร ใกล้กรุงราชคฤห์ แคว้นมคธ ซึ่งในขณะนั้นพระเจ้าพิมพิสารได้เสวยราชสมบัติเป็นกษัตริย์ผู้ครองแคว้น

...

ทรงห้ามพระประยูรญาติ

ในสมัยหนึ่งเหล่ากษัตริย์ศายวงศ์แห่งพระนครกบิลพัสดุ์อันเป็นพระญาติฝ่ายพุทธบิดา เกิดมีเรื่องผิดใจกับเหล่ากษัตริย์โกลิยวงศ์ แห่งพระนครเทวทหะอันเป็นพระญาติฝ่ายพุทธมารดา จนถึงกับกรีธาทัพออกมาประชิดกัน

...

อุปติสสะและโกลิตะ

ณ บ้าน อุปติสสคาม เมืองนาลันทา ใกล้กรุงราชคฤห์แคว้นมคธ อันมีพระเจ้าพิมพิสารเป็นกษัตริย์ปกครอง พราหมณ์ผู้หนึ่งมีชาติตระกูลมั่นคงนามว่า วังคันตะ และภรรยาคือ

...

ทรงบัญญัติสิกขาบทให้พระสงฆ์ลงสวดพระปาติโมกข์

ซึ่งในการเสด็จจำพรรษาที่พระเวฬุวันมหาวิหาร แคว้นมคธ ของพระเจ้าพิมพิสารในครั้งนี้ พระเจ้าพิมพิสารได้เข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าและกราบทูลว่าสำนักอื่น ๆ มีการลงสวดอุโบสถกรรมกัน

...

ทรงเสด็จเพื่อระงับภัยพิบัติยังนครเวสาลี

ในเวลานั้นเป็นช่วงฤดูเข้าพรรษา พระบรมศาสดาเสด็จมาจำพรรษาอยู่ ณ พระเวฬุวันมหาวิหาร เพื่อแสดงธรรมต่อพระเจ้าพิมพิสารตามที่เคยให้ปฏิญาณตั้งแต่ครั้งเมื่อแรกเสด็จออกบวช เจ้าลิจฉวีนามว่า

...

ทรงกำหนดเขตจีวร

เมื่อพระบรมศาสดาเสด็จออกจากเมืองราชคฤห์สู่นครเวสาลีขณะประทับ ณ โคตมเจดีย์ อันเป็นช่วงฤดูหนาว ตอนกลางคืนอากาศหนาวมาก หยาดน้ำค้างและความหนาวเย็นได้ปกคลุมอยู่ตลอดราตรี

...

พระเจ้าสุทโธทนะส่งอำมาตย์และกาฬุทายีทูลเชิญเสด็จ

พระเจ้าสุทโธทนะ พระพุทธบิดา เมื่อทราบกิตติศัพท์ที่แพร่ไปทั่วทุกทิศว่า บัดนี้พระราชโอรสได้บรรลุพระอรหันต์สัมมาสัมโพธิญาณแล้ว และกำลังจาริกเผยแผ่พระธรรมแก่ประชาชนตามแว่นแคว้นต่าง ๆ

...