สมเด็จพระอริยวงษญาณ
สมเด็จพระสังฆราช
ศุข
สถิต ณ วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์
- ทรงดำรงตำแหน่ง
- พ.ศ. ๒๓๓๗-๒๓๕๙ ในรัชกาลที่ ๑-๒ รวมเป็นเวลา ๒๓ ปี
- พระนามเดิม
- ศุข
- พระฉายา
- ไม่ปรากฏหลักฐาน
- ประสูติ
- ประสูติในสมัยกรุงศรีอยุธยา แต่ไม่ปรากฏหลักฐาน เอกสารต่างๆได้หายไป มาปรากฏหลักฐานตอนที่มาอยู่วัดสลัก (วัดมหาธาตุ) โดยมีสมณศักดิ์เป็น พระญาณสมโพธิ์ และได้เลื่อนสมณศักดิ์ขึ้นเป็น พระธรรมเจดีย์ เมื่อ พ.ศ. ๒๓๒๓
- ทรงอุปสมบท
- -
- ทรงสถาปนา
- พ.ศ. ๒๓๓๗
- ที่มา
- หนังสือ ๑๙ ปี แห่งการสถาปนา สมเด็จพระญาณสังวร ๒๑ เมษา ๒๕๓๒ - ๒๕๕๑
สมเด็จ พระสังฆราช (ศุข) เป็นสมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ ๒ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ สถิต ณ วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษดิ์ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า ฯ เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๓๗ ทรงดำรงตำแหน่งอยู่ ๒๓ พรรษา สิ้นพระชนม์เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๕๙ สันนิษฐานว่า มีพระชนมายุเกิน ๘๐ ปี
พระประวัติในตอนต้นไม่ปรากฏหลักฐาน พระประวัติเมื่อครั้งกรุงธนบุรี ทรงเป็นพระราชาคณะที่พระญาณสมโพธ อยู่วัดมหาธาตุ ฯ ถึงปี พ.ศ. ๒๓๒๓ และได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็น พระธรรมเจดีย์
ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า ฯ ได้รับโปรดเกล้า ฯ ให้เป็นที่ พระพนรัตน อันเป็นตำแหน่งรองสมเด็จพระสังฆราช
สมเด็จพระสังฆราช (ศุข) ขณะที่ทรงสมณศักดิ์ ที่พระพนรัตน ได้เป็นแม่กองชำระพระวินัยปิฎก ในครั้งที่มีการสังคายนาพระไตรปิฎกครั้งแรกของกรุงรัตนโกสินทร เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๓๑ ทรงรอบรู้แตกฉานในพระไตรปิฎก ทรงจัดระเบียบการสอบพระปริยัติธรรมเพื่อเป็นเปรียญ แบบ ๓ ชั้น คือ เปรียญตรี เปรียญโท และเปรียญเอก
พระองค์ทรงเป็นพระราชอุปัธยาจารย์ของพระราชวงศ์หลายพระองค์ด้วยกัน เช่น สมเด็จกรมพระราชวังบวรมหาเสนานุรักษ์ สมเด็จพระนารายณ์รามาธิบดี ฯ (นักองเอง) พระเจ้ากรุงกัมพูชา สมเด็จกรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท สมเด็จกรมพระราชวังบวรสถานภิมุข และเจ้านายพระองค์อื่น ๆ อีกเป็นจำนวนมาก
ในสมัยของพระองค์ ได้มีการส่งสมณทูตไทยไปสืบข่าวพระศาสนา ณ ลังกาทวีป เป็นครั้งแรกในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๕๘ หลังจากที่ว่างเว้นมา ๖๐ ปี จากสมัยกรุงศรีอยุธยา
ที่มา หนังสือ ๑๙ ปี แห่งการสถาปนา สมเด็จพระญาณสังวร ๒๑ เมษา ๒๕๓๒ - ๒๕๕๑
สมเด็จ พระสังฆราช (ศุข) เป็นสมเด็จพระสังฆราชพระองค์ที่ ๒ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ สถิต ณ วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษดิ์ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า ฯ เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๓๗ ทรงดำรงตำแหน่งอยู่ ๒๓ พรรษา สิ้นพระชนม์เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๕๙ สันนิษฐานว่า มีพระชนมายุเกิน ๘๐ ปี