การณ์ที่จะอุบัติขึ้นของพระพุทธเจ้า

หมวดการณ์ที่จะอุบัติขึ้นของพระพุทธเจ้า

ที่มา: หนังสือชุดเพิ่มพูนปัญญารางวัลชนะเลิศวรรณกรรมไทย สาขาศาสนา ของธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) พระหรหมโมลี ผู้ประพันธ์

การณ์ที่จะอุบัติขึ้นของพระพุทธเจ้า
การเสด็จอุบัติขึ้นของพระพุทธเจ้านั้น จะมีปรากฏขึ้นได้ในโลกแต่ละครั้งแต่ละหนย่อมเป็นไปโดยยาก ซึ่งต้องใช้ระยะเวลาอันยาวนานจึงจะมีสมเด็จพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จมาตรัสพระองค์หนึ่ง ที่เป็นเช่นนี้เพราะการที่จะมาตรัสเป็นพระพุทธเจ้านั้นจะต้องเป็นบุคคลสำคัญที่เรียกว่า “วิสิฏฐบุคคล” คือ เป็นบุคคลที่พิเศษอย่างยิ่ง ได้สร้างสมอบรมบ่มบารมีมาเพื่อพระปรมาภิเษกสัมมาสัมโพธิญาณ คือ เพื่อจะตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าโดยเฉพาะ และพระบารมีนั้นได้อบรมบ่มบำเพ็ญมาเป็นเวลานานหลายอสงไขย มหากัป จนถึงที่สุดแห่งพระบารมีที่เต็มเปี่ยมแห่งพระโพธิญาณ จึงจะเสด็จมาอุบัติขึ้นในโลก ได้ตรัสเป็นองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบรมโลกนาถ แล้วจึงทรงเมตตาประทานประโยชน์มหาศาลให้แก่สัตว์โลกทั้งหลาย ด้วยการแนะนำให้รู้จักหนทางหลีกพ้นจากวัฏสงสาร ซึ่งเป็นภัยใหญ่แห่งชีวิต แต่ด้วยเพราะสรรพสัตว์ทั้งหลายถูกอวิชชาเข้าครอบงำ จึงทำให้ไม่สามารถหยั่งรู้ถึงความน่ากลัวแห่งภัยในวัฏสงสารนั้นได้ ครั้นเมื่อพระพุทธเจ้าได้ทรงอุบัติตรัสรู้ขึ้นในโลกนี้แล้วได้ทรงพระเมตตาสั่งสอนให้มองเห็นภัยในวัฏสงสารนั้นแล้วปฏิบัติตามจนนำตนให้พ้นออกจากภัยใหญ่นั้นเข้าสู่แดนเกษมคือพระนิพพาน ดังนั้น “วิสิฏฐบุคคล” เช่น พระพุทธเจ้านั้น จะมาปรากฏอุบัติขึ้นในโลกแต่ละพระองค์นั้นเป็นเรื่องยากเป็นอย่างยิ่ง ดังพระบรมพุทโธวาทที่ทรงแสดงไว้ว่า

"การอุบัติบังเกิดขึ้นแห่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นสิ่งที่หาได้ยากในโลก"

ซึ่งในขณะที่ทรงพุทธกิจประจำวันประการหนึ่ง คือ ทรงบิณฑบาตในยามเช้า หลังทรงกระทำภัตกิจแล้ว ก็จะทรงประทานโอกาสให้ พระสงฆ์สาวกได้เข้าเฝ้า เพื่อรับฟังพุทโธวาทประจำวันนั้น พระพุทธองค์ทรงเปล่งกระแสพุทธฏีกาเป็นโอวาทานุสาสนีแก่พระสงฆ์สาวกทั้งปวงว่า

“ ภิกฺขเว อปฺปมาเทน สมฺปาเทถ, ทุลฺลโภ พุทฺธุปปาโท โลกสฺมี, ทุลฺลภา ปพฺพชฺชา, ทลุลภํ สทุธมฺมสฺสวนํ”

“ดูกร เธอผู้เห็นภัยในวัฏสงสารทั้งหลาย!
ขอเธอทั้งหลายจงรักษาตนให้บริบูรณ์ด้วยความไม่ประมาทเถิด
การที่จะได้มีพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามาบังเกิดขึ้นในโลกเป็นสิ่งที่หาได้โดยยากยิ่ง
การที่จะได้มีโอกาสเกิดมาเป็นมนุษย์ ก็เป็นสิ่งที่หาได้โดยยาก
การที่เป็นมนุษย์แล้วจึงพร้อมด้วยศรัทธาก็เป็นสิ่งที่ทำได้โดยยาก
การที่เป็นผู้มีศรัทธาจะได้โอกาสบรรพชาอุปสมบทในพระพุทธศาสนาก็เป็นสิ่งยากยิ่งและการที่จะได้มีโอกาสสดับตรับฟังพระสัทธรรมเทศนาของสมเด็จพระสัมมนาสัมพุทธเจ้านั้นก็เป็นสิ่งที่หาได้โดยยากในโลก”