ธรรมศึกษาชั้นตรี

ธรรมศึกษา ชั้นตรี – ทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ ๔

วิชาธรรม ธรรมศึกษา ชั้นตรี คิหิปฏิบัติ

ทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ ๔

  1. อุฏฐานสัมปทา ถึงพร้อมด้วยความหมั่นในการประกอบกิจเครื่องเลี้ยงชีวิตก็ดี ในการศึกษาเล่าเรียนก็ดี ในการทําธุระหน้าที่ของตนก็ดี
  2. อารักขสัมปทา ถึงพร้อมด้วยการรักษา คือรักษาทรัพย์ที่แสวงหามาได้ด้วยความหมั่นไม่ให้เป็นอันตรายก็ดี รักษาการงานของตัวไม่ให้เสื่อมเสียไปก็ดี
  3. กัลยาณมิตตตา ความมีเพื่อนเป็นคนดี ไม่คบคนชั่ว
  4. สมชีวิตา ความเลี้ยงชีวิตตามสมควรแก่กําลังทรัพย์ที่หามาได้ ไม่ให้ฝืดเคืองนัก ไม่ให้ฟูมฟายนัก

อธิบาย

ทิฏฐธัมมิกัตถประโยชน์ หมายถึง ธรรมที่เป็นไปเพื่อประโยชน์เกื้อกูลและความสุขในปัจจุบันชาติมี ๔ อย่าง คือ

๑. อุฏฐานสัมปทา ถึงพร้อมด้วยความหมั่น หมายถึง ขยันหมั่นเพียรในการปฏิบัติหน้าที่การงาน ประกอบอาชีพอันสุจริต มีความชํานาญ รู้จักใช้ปัญญาสอดส่องตรวจตราหาอุบายวิธี สามารถจัดดําเนินการให้ได้ผลดี ผู้ที่ขยันหมั่นเพียรเลี้ยงชีพด้วยปัญญา ย่อมประสบความสําเร็จได้โดยไม่ยาก ดังพุทธภาษิตว่า “ปฏิรูปการี ธุรวา อุฏาตา วินทเต ธนํ ผู้มีความหมั่นเอาธุระ ทํากิจเหมาะสม ย่อมหาทรัพย์ได้”

๒. อารักขสัมปทา ถึงพร้อมด้วยการรักษา หมายถึง รู้จักคุ้มครองเก็บรักษาโภคทรัพย์ ที่ตนหามาได้ด้วยความขยันหมั่นเพียรโดยชอบธรรม ไม่ให้เป็นอันตรายหรือเสื่อมเสียไป เพราะทรัพย์สมบัติที่แสวงหามาได้ หากไม่รู้จักเก็บรักษาไว้ด้วยดี ก็ย่อมหมดสิ้นไปแน่นอน

๓. กัลยาณมิตตตา ความมีเพื่อนเป็นคนดี หมายถึง รู้จักเลือกเสวนาคบหาแต่คนดี มีศรัทธา ศีล จาคะ ปัญญา และไม่คบค้าเสวนากับคนชั่ว คนผู้มีความประพฤติต่ำทราม การคบคนดี มีศีลธรรม ก็เหมือนการมีคนคอยคุ้มครองรักษาในที่มีภยันตราย เหมือนมีประทีปแสงสว่างในที่มืดมิด ส่วนการคบคนชั่ว ไม่มีศีลธรรม ก็เหมือนการจุดไฟเผาเรือนตนเอง เพราะคนชั่วนําแต่ภัยพิบัติมาให้

๔. สมชีวิตา ความเลี้ยงชีวิตตามสมควร หมายถึง รู้จักดํารงชีวิตที่พอดี รู้จักกําหนดรายได้และรายจ่ายแล้วเลี้ยงชีวิตแต่พอดี มิให้ฝืดเคืองหรือฟุ่มเฟือยจนเกินไป รู้จักประหยัดเก็บออมไว้ใช้ชีวิตให้พอเหมาะกับฐานะความเป็นอยู่ของตนเอง

ธรรม ๔ อย่างนี้ เรียกเต็มว่า ทิฏฐธัมมิกัตถสังวัตตนิกธรรม ย่อให้จําง่ายว่า อุ. อา. ก. ส. เรียกหัวใจเศรษฐี ผู้ที่ปฏิบัติธรรม ๔ อย่างนี้ คือ ขยันหา รักษาดี มีกัลยาณมิตร เลี้ยงชีวิตแต่พอเหมาะ ย่อมมีชีวิตที่สมบูรณ์ด้วยโภคทรัพย์ ลาภ ยศ สรรเสริญ และมิตรไมตรีในปัจจุบันชาตินี้

แสดงความคิดเห็น
เว็บไซต์พุทธะ
คำว่า “พุทธะ” นอกจากจะหมายถึง องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว ยังหมายถึง การเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน โดยการปฏิบัติธรรมตามหลักธรรมแห่งองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอีกด้วย

แสดงความเห็น