ธรรมศึกษาชั้นตรี

ธรรมศึกษา ชั้นตรี – ธรรมของฆราวาส ๔

วิชาธรรม ธรรมศึกษา ชั้นตรี คิหิปฏิบัติ

ธรรมของฆราวาส ๔

  1. สัจจะ สัตย์ซื่อต่อกัน
  2. ทมะ รู้จักข่มจิตของตน
  3. ขันติ อดทน
  4. จาคะ สละให้ปันสิ่งของของตนแก่คนที่ควรให้ปัน

อธิบาย

ฆราวาสธรรม แปลว่า ธรรมของฆราวาส หมายถึง ธรรมสําหรับการครองเรือน หรือหลักการครองชีวิตของคฤหัสถ์ อันนําไปสู่ความสุข ความเจริญ มี ๔ อย่าง คือ

๑. สัจจะ สัตย์ซื่อต่อกัน หมายถึง ความจริงใจซื่อตรงต่อกัน ไม่คดโกง ไม่หลอกลวงกันและกัน ได้แก่ความซื่อสัตย์ระหว่างบุคคลที่เกี่ยวข้องกัน เช่น สามีภรรยามีความซื่อสัตย์ต่อกัน มารดาบิดาและบุตรธิดามีความซื่อสัตย์ต่อกัน ญาติพี่น้องมีความซื่อสัตย์ต่อกัน เพื่อนบ้านมีความซื่อสัตย์ต่อกัน เป็นต้น

๒. ทมะ รู้จักข่มจิตของตน หมายถึง การฝึกฝนข่มใจ ฝึกนิสัยปรับตัว รู้จักควบคุมจิตใจ ฝึกหัดดัดนิสัยแก้ไขข้อบกพร่อง ปรับปรุงตนให้เจริญก้าวหน้าด้วยสติปัญญา ได้แก่ การบังคับควบคุมจิตใจไม่ให้ทะเยอทะยานใฝ่สูงเกินขอบเขต ไม่ให้โกรธเคืองมุทะลุเอาแต่อารมณ์ตนเองเป็นใหญ่ ไม่ให้ลุ่มหลงในรูป เสียงที่เย้ายวนใจ เป็นต้น โดยเป็นคนยอมรับฟังเหตุผลของผู้อื่น เช่น สามีภรรยารับฟังเหตุผลกันและกันแล้วปรับตัว ปรับนิสัยเข้าหากันเป็นต้น

๓. ขันติ อดทน หมายถึง มีความอดทนต่อการทําหน้าที่การงานด้วยความขยันหมั่นเพียร เข้มแข็งไม่หวั่นไหว มั่นคงในจุดหมาย ไม่เดือดดาลง่าย เมื่อประสบปัญหาอุปสรรคต่างๆ ก็ไม่ท้อถอย มีความอดทนต่อความลําบากในการทํางานเลี้ยงชีพ ต่อทุกขเวทนา และต่อคําดูถูกเหยียดหยาม ตลอดถึงการมีจิตเข้มแข็งในการถอนตัวออกจากความชั่วและพยายามทําความดี

๔. จาคะ สละให้ปันสิ่งของของตนแก่คนที่ควรให้ปัน หมายถึง ความเสียสละ ได้แก่ การแบ่งปันสิ่งของที่ตนมีอยู่ให้แก่คนที่สมควรให้ เป็นคนใจกว้างพร้อมสละความสุขสบายและผลประโยชน์ส่วนตนเพื่อผู้อื่นได้ พร้อมที่จะรับฟังความทุกข์ ความเดือดร้อนและความต้องการของผู้อื่น แล้วพิจารณาให้ความช่วยเหลือ เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ตามควร ไม่เป็นคนใจแคบเห็นแก่ตัว ตลอดถึงการรู้จักสละกิเลสให้อภัยผู้อื่น

ฆราวาสธรรมทั้ง ๔ อย่างนี้ เป็นธรรมช่วยควบคุมให้คนในตระกูล ในครอบครัวมีความสมานสามัคคีกลมเกลียวกัน เข้าใจไว้ใจกันและกัน ทําให้ชีวิตในการครองเรือนมีความสุขความเจริญมั่นคง ตามสมควรแก่ชีวิตฆราวาส เพราะตามความเป็นจริง สิ่งที่ฆราวาสต้องการมากที่สุด ก็คือ ครอบครัวที่เป็นสุข การมีบ้านอยู่ มีคู่เคล้า มีข้าวกิน มีสินใช้ แต่จิตใจต้องมีคุณธรรมด้วย ฆราวาสธรรมนี้เป็นเสมือนยาขนานวิเศษที่ทําให้ความรักของคนที่มีคู่ครองมั่นคงยั่งยืน รักจะไม่ร้าว บ้านจะไม่ร้าง เพราะมีธรรม ๔ อย่าง นี้คอยค้ำยันให้ความรักมั่นคงแนบแน่นตลอดไป

แสดงความคิดเห็น
เว็บไซต์พุทธะ
คำว่า “พุทธะ” นอกจากจะหมายถึง องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว ยังหมายถึง การเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน โดยการปฏิบัติธรรมตามหลักธรรมแห่งองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอีกด้วย

แสดงความเห็น