ธรรมศึกษาชั้นตรี

ธรรมศึกษา ชั้นตรี – เวสารัชชกรณธรรม ๕

วิชาธรรม ธรรมศึกษา ชั้นตรี ปัญจกะ หมวด ๕

เวสารัชชกรณธรรม ๕

  1. สัทธา เชื่อสิ่งที่ควรเชื่อ
  2. ศีล รักษากายวาจาให้เรียบร้อย
  3. พาหุสัจจะ ความเป็นผู้ศึกษามาก
  4. วิริยารัมภะ ปรารภความเพียร
  5. ปัญญา รอบรู้สิ่งที่ควรรู้

อธิบาย

เวสารัชชกรณธรรม แปลว่า ธรรมที่ทําให้เกิดความกล้าหาญ หมายถึง ธรรมเป็นเครื่องสนับสนุนใจให้กล้าหาญ มี ๕ อย่าง คือ

๑. สัทธา เชื่อสิ่งที่ควรเชื่อ หมายถึง ความเชื่อที่มีเหตุผลประกอบด้วยปัญญา ความเชื่อที่ปราศจากปัญญา ไม่จัดเป็นศรัทธาในที่นี้ ความเชื่อในสิ่งที่ควรเชื่อ มี ๔ อย่าง คือ

  1. กัมมสัทธา เชื่อกรรม คือ เชื่อการกระทําของบุคคล ถ้าทําดีก็เป็นเหตุดี ทําชั่วก็เป็นเหตุชั่ว
  2. วิปากสัทธา เชื่อผลของกรรม เชื่อว่ากรรมที่ทําแล้วต้องมีผล ผลที่เกิดจากเหตุดี ผลชั่วเกิดจากเหตุชั่ว
  3. กัมมัสสกตาสัทธา เชื่อว่าสัตว์มีกรรมเป็นของตน ตนเป็นเจ้าของกรรมที่ตนทํา ทํากรรมใดไว้ ต้องรับผลของกรรมนั้น
  4. ตถาคตโพธิสัทธา เชื่อความตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า เชื่อว่าพระพุทธเจ้าตรัสรู้ อริยสัจ ๔ จริง

ความเชื่อทั้ง ๔ อย่างนี้ เป็นคุณสมบัติของชาวพุทธ เป็นเหตุให้เกิดความกล้าหาญที่จะทําความดีด้วยตนเอง ไม่งมงายเชื่อง่าย ไม่หลงเชื่อเรื่องการดลบันดาล เป็นต้น

๒. ศีล รักษากายวาจาให้เรียบร้อย หมายถึง การละเว้นจากการกระทําผิดทางกายและวาจา การควบคุมกายวาจาให้เรียบร้อยงดงามไม่ให้ผิดปกติธรรมดา เมื่อคนมีเจตนาละเว้นจากการกระทําผิดพูดผิดแล้ว ย่อมองอาจกล้าหาญ ไม่หวาดหวั่นต่อการทักท้วงด้วยการโจทในทางทุจริต

๓. พาหุสัจจะ ความเป็นผู้ศึกษามาก หมายถึง ความเป็นผู้ได้สดับตรับฟังมากในทางโลก หมายถึง ผู้มีปัญญารอบรู้ ผู้ศึกษาเล่าเรียนศิลปวิทยาการมามาก ได้ยินได้ฟังเรื่องราวต่างๆ มามาก และสามารถทรงจําไว้ได้เป็นอย่างดี จนนับได้ว่าเป็นผู้รู้ เป็นนักปราชญ์ ในทางธรรม หมายถึง ผู้ได้เล่าเรียนหรือได้ฟังพระพุทธพจน์ และทรงจําไว้ได้มาก เป็นผู้ฉลาดรู้ในศาสนธรรม โดยวิธี “เรียนจากครู ดูจากตํารา สดับเทศนา” คนมีการศึกษามากย่อมเป็นผู้เฉลียวฉลาด สามารถแก้ปัญหาเฉพาะหน้าได้ทันต่อเหตุการณ์

๔. วิริยารัมภะ ปรารภความเพียร หมายถึง ลงมือทําความเพียรอย่างเข้มแข็งเด็ดเดี่ยว มีใจตั้งมั่นริเริ่มทําความเพียรอยู่เสมอ ไม่กลัวต่อความเหนื่อยยาก ไม่หวาดหวั่นต่อภยันตรายใดๆ หากมีปัญหาอุปสรรคเกิดขึ้น ก็เพียรพยายามละอุปสรรคนั้นให้หมดสิ้นไป ไม่ย่อท้อมุ่งมั่นทําจนกว่าจะบรรลุเป้าหมายที่ประสงค์ ผู้ปรารภความเพียรอยู่เสมอ ย่อมเป็นผู้กล้าหาญองอาจสามารถขจัดปัญหาอุปสรรคต่างๆ ได้

๕. ปัญญา รอบรู้สิ่งที่ควรรู้ หมายถึง ความรู้ทั่ว ความรู้ชัด ความรู้เข้าใจ แยกแยะได้ในเหตุผล ดีชั่ว คุณโทษ ประโยชน์และมิใช่ประโยชน์ เป็นต้น และรู้ที่จะจัดแจง จัดสรร จัดการ รอบรู้ในกองสังขารตามความเป็นจริง โดยปริยาย ได้แก่ ความรู้ประจักษ์ สิ่งที่ควรรู้นั้นก็คือ เหตุแห่งความเสื่อม เหตุแห่งความเจริญ และอุบายวิธี เว้นความเสื่อมและสร้างความเจริญ ในทางโลก ได้แก่ ศิลปวิทยาสาขาต่างๆ ที่เป็นแนวทางประกอบสัมมาชีพ ให้ทรัพย์สมบัติและอิสริยยศเกิดขึ้น ในทางธรรม ได้แก่เรื่องบาปบุญ คุณโทษ ทุกข์สุข พร้อมทั้งเหตุเกิด เมื่อบุคคลมีปัญญารอบรู้สิ่งที่ควรรู้ดังกล่าวแล้ว ย่อมกล้าคิดกล้าทํากล้าพูดในสิ่งที่ถูกต้อง สามารถทําประโยชน์ตนและประโยชน์ผู้อื่นให้สําเร็จบริบูรณ์ได้

เวสารัชชกรณธรรม ๕ อย่างนี้ เมื่อบุคคลปฏิบัติครบถ้วนเต็มความสามารถแล้ว ย่อมทําให้เป็นคนกล้าหาญ เพราะศรัทธาทําให้ใจหนักแน่น ศีลทําให้กายวาจาปกติไม่ทําชั่วพูดชั่ว พาหุสัจจะทําให้ประกอบกิจถูกหลักวิชา วิริยารัมภะทําให้ไม่ย่อท้อต่ออุปสรรคและปัญญาทําให้รอบรู้ในสิ่งทั้งปวง


แสดงความคิดเห็น
เว็บไซต์พุทธะ
คำว่า “พุทธะ” นอกจากจะหมายถึง องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว ยังหมายถึง การเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน โดยการปฏิบัติธรรมตามหลักธรรมแห่งองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอีกด้วย

แสดงความเห็น