ธรรมศึกษาชั้นตรี

ธรรมศึกษา ชั้นตรี – มรรคมีองค์ ๘

วิชาธรรม ธรรมศึกษา ชั้นตรี อัฏฐกะ หมวด ๘

มรรคมีองค์ ๘

  1. สัมมาทิฏฐิ ความเห็นชอบ
  2. สัมมาสังกัปปะ ดําริชอบ
  3. สัมมาวาจา เจรจาชอบ
  4. สัมมากัมมันตะ ทําการงานชอบ
  5. สัมมาอาชีวะ เลี้ยงชีวิตชอบ
  6. สัมมาวายามะ เพียรชอบ
  7. สัมมาสติ ระลึกชอบ
  8. สัมมาสมาธิ ตั้งใจไว้ชอบ

อธิบาย

มรรค แปลว่า ทาง หมายถึง ทางปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ เป็นข้อปฏิบัติที่พอดี ไม่หย่อนไม่ตึงเกินไป ข้อปฏิบัติแต่ละข้อ เรียกว่า องค์ มีอยู่ ๘ องค์ จึงเรียกว่า มรรค มีองค์ ๘ ได้แก่

๑. สัมมาทิฏฐิ ความเห็นชอบ หมายถึง ความเห็นที่ถูกต้อง ปัญญารู้แจ้งในอริยสัจ ๔ คือ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ปัญญารู้แจ้งในไตรลักษณ์ ในปฏิจจสมุปบาท

๒. สัมมาสังกัปปะ ความดําริชอบ หมายถึง ความดําริที่ถูกต้อง ความดําริในการพรากออกจากกาม การไม่ผูกพยาบาท และการไม่เบียดเบียนผู้อื่น

๓. สัมมาวาจา การเจรจาชอบ หมายถึง การพูดที่ถูกต้อง การพูดที่ปราศจากวจีทุจริต ๔ อย่าง คือ ไม่พูดเท็จ ไม่พูดส่อเสียด ไม่พูดคําหยาบ และไม่พูดเพ้อเจ้อ

๔. สัมมากัมมันตะ การงานชอบ หมายถึง การทํางานที่ถูกต้อง ไม่มีโทษ ปราศจากกายทุจริต ๓ อย่าง คือ ไม่ฆ่าสัตว์ ไม่ลักทรัพย์ และไม่ประพฤติผิดในกาม

๕. สัมมาอาชีวะ การเลี้ยงชีพชอบ หมายถึง การเลี้ยงชีวิตที่ถูกต้อง ประกอบแต่อาชีพสุจริต งดเว้นจากมิจฉาชีพ ที่ผิดศีลธรรม ผิดกฎหมาย มีโทษทั้งทางโลก และทาง พุทธบัญญัติ

๖. สัมมาวายามะ ความพยายามชอบ หมายถึง ความเพียรพยายามที่ถูกต้อง ความเพียรพยายามในสัมมัปปธาน ๔ คือ เพียรระวังไม่ให้บาปอกุศลเกิดขึ้น เพียรละบาป อกุศลที่เกิดขึ้นแล้ว เพียรให้บุญกุศลเกิดขึ้น และเพียรรักษาบุญกุศลที่เกิดขึ้นแล้ว

๗. สัมมาสติ ความระลึกชอบ หมายถึง ความระลึกที่ถูกต้อง ความระลึกไปในสติปัฏฐาน ๔ คือ กาย เวทนา จิต ธรรม

๘. สัมมาสมาธิ ความตั้งใจชอบ หมายถึง ความตั้งใจมั่นที่ถูกต้อง ความตั้งใจมั่นในการเจริญฌาน ๔ คือ ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน และจตุตถฌาน

มรรคมีองค์ ๘ เรียกอีกหนึ่งอย่างว่า “มัชฌิมาปฏิปทา” แปลว่า “ทางสายกลาง” ข้อปฏิบัติอย่างกลางๆ พอดีๆ ไม่ตึงเกินไปไม่หย่อนเกินไป เป็นปฏิปทานําไปสู่จุดหมายสูงสุดของพระพุทธศาสนาคือนิพพาน และสงเคราะห์เข้าในไตรสิกขาได้ ดังนี้

  1. สัมมาทิฏฐิ สัมมาสังกัปปะ สงเคราะห์เข้าใน ปัญญาสิกขา
  2. สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ สงเคราะห์เข้าใน สีลสิกขา
  3. สัมมาวายามะ สัมมาสติ สัมมาสมาธิ สงเคราะห์เข้าใน จิตตสิกขา
แสดงความคิดเห็น
เว็บไซต์พุทธะ
คำว่า “พุทธะ” นอกจากจะหมายถึง องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว ยังหมายถึง การเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน โดยการปฏิบัติธรรมตามหลักธรรมแห่งองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอีกด้วย

แสดงความเห็น