ธรรมศึกษาชั้นตรี

ธรรมศึกษา ชั้นตรี – สมบัติของอุบาสก ๕

วิชาธรรม ธรรมศึกษา ชั้นตรี คิหิปฏิบัติ

สมบัติของอุบาสก ๕

  1. ประกอบด้วยศรัทธา
  2. มีศีลบริสุทธิ์
  3. ไม่ถือมงคลตื่นข่าว คือ เชื่อกรรม ไม่เชื่อมงคล
  4. ไม่แสวงหาเขตบุญนอกพุทธศาสนา
  5. บําเพ็ญบุญแต่ในพุทธศาสนา

อธิบาย

สมบัติของอุบาสก หรือ อุบาสกธรรม หมายถึง คุณสมบัติประจําตัวของอุบาสก อุบาสิกาผู้ปฏิญาณตนขอถึง พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ว่าเป็นสรณะที่พึงอย่างแท้จริง มี ๕ อย่าง คือ

๑. ประกอบด้วยศรัทธา หมายถึง อุบาสกอุบาสิกาจะต้องมีศรัทธาความเชื่ออย่างมีเหตุมีผล ประกอบด้วยปัญญา คือไม่เชื่ออย่างงมงาย ตามหลักศรัทธาในพระพุทธศาสนา ๔ อย่าง คือ (๑) กัมมศรัทธา เชื่อเรื่องกรรม (๒) วิปากศรัทธา เชื่อผลของกรรมว่าให้ผลจริง ทําดีได้ดี ทําชั่วได้ชั่ว (๓) กัมมัสสกตาศรัทธา เชื่อว่าทุกคนมีกรรมเป็นของตนเอง ไม่มีผู้ใดมาบังคับบัญชาให้เป็นอย่างนั้นอย่างนี้ได้ (๔) ตถาคตโพธิศรัทธา เชื่อปัญญาการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้าว่าเป็นพระสัพพัญญู รู้จริงทุกสรรพสิ่ง ศรัทธาทั้ง ๔ อย่างนี้ สามารถพิสูจน์ได้ด้วยหลักการแห่งปัญญา มีเหตุผลสามารถพิสูจน์ได้ทุกกาลสมัย

๒. มีศีลบริสุทธิ์ หมายถึง อุบาสกอุบาสิกาต้องตั้งมั่นในศีล ๕ ศีล ๘ เพื่อเป็นการฝึกหัดกาย วาจาให้สงบเรียบร้อย และได้ชื่อว่าเป็นคนดีมีศีลธรรม ทั้งนี้เพราะศีลเป็นพื้นฐาน รากแก้วของคุณงามความดีทั้งปวง ดังข้อความในขุททกนิกาย เถรคาถา ว่า “ศีลนั้นเป็นที่พึ่งแรกของมนุษย์ เป็นมารดาแห่งความดีงาม และเป็นประมุขของคุณธรรมทั้งปวง”

๓. ไม่ถือมงคลตื่นข่าว คือ เชื่อกรรม ไม่เชื่อมงคล หมายถึง อุบาสกอุบาสิกาต้องเชื่อกรรม ต้องมุ่งหวังผลจากการกระทําและการงานเป็นสําคัญ มิใช่หวังผลจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือเทพเจ้าใดจะมาบันดาลให้เกิดความสุข โชคลาภ การถือมงคลตื่นข่าวนี้ เป็นความเชื่อคําเล่าลือที่ขาดการพินิจพิเคราะห์ด้วยปัญญา เช่น ลือกันว่ามีบ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ กินแล้วหายจากโรคภัย ก็แตกตื่น เสียเงินเสียทอง เสียเวลาไป หรือลือกันว่ามีสํานักร่างทรงบอกใบ้ให้หวยแม่นก็พากันไปเสี่ยงโชค เป็นต้น อุบาสกอุบาสิกาไม่ควรแตกตื่นเช่นนั้น

๔. ไม่แสวงหาเขาบุญนอกพุทธศาสนา หมายถึง อุบาสกอุบาสิกาต้องเชื่อมั่นในพระพุทธศาสนาว่ามีเขตบุญที่ประเสริฐยอดเยี่ยมที่สุดในโลก ทําบุญแล้วย่อมได้อานิสงส์ผลบุญจริง ได้แก่ การทําบุญกับพระภิกษุสงฆ์ผู้เป็นอริยสงฆ์และสมมติสงฆ์ที่ประพฤติดีปฏิบัติชอบ ศึกษาปฏิบัติตามพระธรรมวินัยของพระพุทธเจ้าแล้วนํามาสั่งสอนมนุษย์ให้รู้และปฏิบัติตาม

๕. บําเพ็ญบุญแต่ในพุทธศาสนา หมายถึง อุบาสกอุบาสิกาต้องกระทําการส่งเสริมสนับสนุนกุศลกิจ และขวนขวายในการอุปถัมภ์บํารุงพระพุทธศาสนาเป็นเบื้องต้น เพราะกุศลกิจในพระพุทธศาสนายังมีมากมายที่จะให้พุทธศาสนิกชนได้ร่วมกันบําเพ็ญส่งเสริม ทํานุบํารุงเพื่อเป็นบุญเป็นกุศล เป็นสิริมงคลแก่ชีวิต ฉะนั้น พุทธศาสนิกชนจึงควรทํากุศลกิจในพระพุทธศาสนาให้ดีเสียก่อน จึงค่อยไปบําเพ็ญบุญตามลัทธิศาสนา หรือประเพณีอื่นๆ โดยไม่ผิดศีลธรรม ท่านก็ไม่ห้าม

อุบาสกอุบาสิกาผู้ประกอบด้วยสมบัติของอุบาสก ๕ อย่างนี้ ได้ชื่อว่ามีจิตวิญญาณแห่งความเป็นพุทธศาสนิกชน มีสรณะที่พึ่งอย่างมั่นคง มีจุดยืนไม่หวั่นไหวไม่เอนเอียงไปตามมงคลตื่นข่าว และอุบาสกอุบาสิกาผู้เข้าถึงพระรัตนตรัยอย่างแท้จริง ย่อมได้รับการยกย่องว่า เป็นอุบาสกอุบาสิกาแก้ว ส่วนอุบาสกอุบาสิกาที่ไม่ประกอบด้วยคุณสมบัติ ๕ อย่างนี้ ย่อมถูกตําหนิว่าเป็นอุบาสกอุบาสิกาต่ำช้าเศร้าหมองน่าติเตียน

แสดงความคิดเห็น
เว็บไซต์พุทธะ
คำว่า “พุทธะ” นอกจากจะหมายถึง องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว ยังหมายถึง การเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน โดยการปฏิบัติธรรมตามหลักธรรมแห่งองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอีกด้วย

แสดงความเห็น